Nasza Loteria NaM - pasek na kartach artykułów

Jadowity pająk przebija skórę i wpuszcza jad. Jego toksyny uszkadzają czerwone krwinki. Kolczak zbrojny potrafi wchodzić do domów

Anna Rokicka-Żuk
Anna Rokicka-Żuk
Wideo
od 16 lat
Pająki jadowite w Polsce nie są z reguły groźne dla ludzi, jednak kolczak zbrojny należy do tych gatunków, których lepiej unikać. Jego potężne szczękoczułki przebijają skórę, a jad zawiera hemolizyny. Ugryzienie jest potencjalnie niebezpieczne zwłaszcza dla niektórych osób. Zobacz, jakie wywołuje objawy i co robić, jeśli wystąpią, a także jak rozpoznać tego pająka, by nie wchodzić mu w drogę.

Spis treści

Jadowite pająki w Polsce

Pająki to stawonogi, które mogą być bardzo niebezpieczne. Nic dziwnego, że są jednym z najczęstszych obiektów chorobliwego lęku, czyli arachnofobii. Ukąszenie przez wiele gatunków tropikalnych może zabić człowieka, ale na pająki trzeba uważać także w Polsce.

W Polsce żyje ok. 820 gatunków pająków, z których wszystkie poza dwoma wytwarzają jad, by uśmiercać swoje ofiary. Większość nie ma jednak na tyle mocnych szczękoczułków, by przebić skórę. Ich jad nie zagraża też dorosłemu, zdrowemu człowiekowi. Inaczej może być jednak w przypadku alergików, dzieci, osób osłabionych czy w podeszłym wieku.

W przypadku niektórych gatunków pająków ugryzienie może być bolesny, a w konsekwencji wystąpić reakcja na jad. Taki jest właśnie kolczak zbrojny, którego łacińskie określenie w nazwie „punctorium” odnosi się właśnie do przebijania skóry.

Pająk kolczak zbrojny
Kolczak zbrojny nie tworzy sieci, tylko kokon-kryjówkę. Igor Krasilov/Getty Images

Kolczak zbrojny w domu i naturze

Kolczak zbrojny (Cheiracanthium punctorium) to gatunek coraz liczniej występujący w Polsce, gdzie przywędrował z południowych i centralnych rejonów Europy. Osiąga 7,5-15 mm długości wraz z odnóżami. W kolorze jest jasny, żółto-zielony, przy czym przednia część tułowia (karapaks) wpada w odcień czerwieni, który jest najsilniejszy w okolicach potężnych szczękoczułek.

Obecności kolczaka nie rozpoznamy to pajęczej sieci. Zamiast niej buduje kokon w kształcie worka, który stanowi jego kryjówkę i gniazdo. Jest aktywny nocą i właśnie wtedy można natrafić na niego w domu. Zamieszkuje bowiem nie tylko naturalne siedliska (roślinność, kora drzew, miejsca pod kamieniami), ale także domy. Jego ulubione rejony znajdują się pod i za meblami, pod parapetami, wokół futryn drzwi i klasycznie, na styku sufitu ze ścianą.

Czy kolczak zbrojny jest niebezpieczny dla ludzi?

Ugryzienie przez kolczaka zbrojnego jest możliwe przy bliskim spotkaniu, gdy pająk czuje się zagrożony. Ugryzienie jest zachowaniem obronnym np. przy zdejmowaniu go z ciała lub usuwaniu z domu. Agresywne zachowanie może dotyczyć samic w sierpniu i wrześniu, gdy bronią gniazd z jajami.

Przy ugryzieniu kolczak zbrojny wpuszcza do ciała jad, który zawiera enzymy hemolityczne – rozkładające czerwone krwinki, a także substancje o działaniu neurotoksycznym. Działanie jadu zależy od miejsca ugryzienia, ale jest kwestią indywidualną. W miejscu ukąszenia może potencjalnie rozwinąć się martwica skóry, czemu sprzyja ucisk tego miejsca przez opatrunek lub obcisłą odzież – należy więc go unikać.

Co robić po ugryzieniu przez kolczaka?

Ugryzienie przez kolczaka zbrojnego jest bardzo bolesne. Ból występuje natychmiast i jest określany piekący, ostry czy kłujący, przypominając użądlenie przez owada, np. osę. Objawy to także obrzęk, rumień, pieczenie i swędzenie. Jeżeli reakcja nie przechodzi samoistnie w ciągu 48 godzin, może oznaczać to reakcję alergiczną na jad pająka. Nie bywa jednak śmiertelna dla ludzi.

U wrażliwych osób mogą pojawić się objawy ogólnoustrojowe, takie jak ból głowy, dreszcze, poty, nudności, wymioty, ból brzucha, swędzenie skóry, gorączkę, przyspieszone tętno, osłabienie. Niebezpieczne symptomy, których rozwinięcie się może oznaczać konieczność udzielenia pomocy lekarskiej, to problemy z oddychaniem, zaburzenia krążenia krwi, niedociśnienie, mrowienie i drętwienie w ciele. Mogą wystąpić np. u osób uczulonych na jad owodów. Objawy zatrucia jadem tego stawonoga mogą być odczuwane nawet przez dwa tygodnie.

W przypadku ugryzienia przez kolczaka zbrojnego stosuje się leczenie łagodzące objawy, jak chłodne okłady na oczyszczoną skórę czy środki przeciwbólowe, ew. miejscowy antybiotyk zapobiegający zakażeniu miejsca przebicia ciała.

Najgorszy pająk w Polsce

Na szczęście kolczak zbrojny nie jest najbardziej jadowitym pająkiem w kraju. Zwycięzcą jest bowiem sieciarz jaskiniowy (Meta menardi), który współcześnie upodobał sobie piwnice czy studzienki kanalizacyjne. Osiąga do 13 mm i tworzy białe kokony w kształcie łzy. Objawy ból i opuchlizna po ugryzieniu są porównywalne do użądlenia osy.

Natomiast największym pająkiem jest w naszym kraju bagnik nawodny, który dorasta nawet powyżej 7 cm długości (wraz z odnóżami). Stawonóg ten, który można rozpoznać również po kropkach lub paskach po bokach odwłoka. Dolomedes plantarius również jest jadowity, a skutki bolesnego ukąszenia nazywane są „wędkarskim kacem”. Zatrucie może trwać kilka dni, objawy to bóle głowy, wymioty, biegunka. Na co dzień raczej nie musimy się go obawiać. Zgodnie z nazwą żyją nad wodą, mogą też być pasażerami łódek. Największe ryzyko spotkania jest więc na wakacjach.

Najłatwiej napotkać natomiast kątnika domowego, którego wygląd i wielkość budzi niepokój. Większy osobnik może boleśnie ugryźć, jeśli wejdziemy z bliski kontakt z tym pająkiem. Ugryzienie jest lekko bolesne lub nawet tylko swędzące.

Polecjaka Google News - Strona Zdrowia
Dodaj firmę
Logo firmy Ministerstwo Zdrowia
Warszawa, ul. Miodowa 15
Autopromocja

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Materiał oryginalny: Jadowity pająk przebija skórę i wpuszcza jad. Jego toksyny uszkadzają czerwone krwinki. Kolczak zbrojny potrafi wchodzić do domów - Strona Zdrowia

Wróć na krasnik.naszemiasto.pl Nasze Miasto